Phản biện đúng cách trong giao tiếp – kỹ năng cần có để thành công

5 phút, 25 giây để đọc.

Kỹ năng phản biện là một khái niệm giao tiếp không mới nhưng nhiều người chưa thật sự hiểu về nó. Có người đánh đồng tư duy phản biện với việc chống lại, cãi cọ và cố chấp. Điều đó là hoàn toàn không đúng. Bài viết dưới đây sẽ mang lại cho các bạn cái nhìn tổng quan về tư duy phản biện. Nếu biết cách phản biện đúng đắn, bạn sẽ vươn tới thành công rực rỡ trong sự nghiệp của mình.

Tư duy phản biện – cái nhìn đa chiều

Tư duy phản biện là khả năng phân tích và nhìn nhận vấn đề ở nhiều góc độ. Người có tư duy phản biện không đơn thuần đồng ý một chiều. Họ lật đi lật lại vấn đề, nhìn nhận ở nhiều hệ quy chiếu khác nhau. Họ muốn thẩm định lại giá trị đúng sai, không ngần ngại đi ngược lại số đông nếu cần thiết. Tư duy phản biện không đơn giản là không đồng ý với vấn đề được đưa ra. Nó là cả một chuỗi phân tích, lập luận làm sáng tỏ vấn đề được nói tới. Nhờ có tư duy phản biện mà nhiều vấn đề được khai thác mới mẻ, đa chiều.

Phản biện tích cực sẽ mang lại sự tiến bộ, văn minh. Những gì lỗi thời qua quá trình phản biện sẽ được dỡ bỏ. Nói cách khác phản biện chính là động lực của sáng tạo và những điều mới mẻ. Dĩ nhiên khi phản biện cần có lập luận xác đáng. Phản biện sẽ phản tác dụng nếu đưa ra vấn đề mà không bảo vệ được nó.

Phản biện không có nghĩa là chống lại cả thế giới. Hãy phản biện một cách bình tĩnh, tỉnh táo nhất có thể. Người được phản biện cũng nên rèn luyện cái nhìn đa chiều. Tránh tư duy bảo thủ cố chấp, cần cởi mở và thông thoáng trong suy nghĩ.

Các loại tư duy phản biện cần rèn luyện

Tư duy phản biện giúp đưa ra ý tưởng mới mẻ

Sau khi xem xét trên nhiều khía cạnh, tư duy phản biện được chia thành 2 loại là:

– Tư duy tự phản biện: có nghĩa là tự bản thân mỗi người phản bác lại những hành động, ý nghĩ và những bằng chứng mà mình đưa ra về sự vật, sự việc.

– Tư duy phản biện ngoại cảnh. Nhiều người cùng đưa ra những ý nghĩ riêng dựa trên những thông tin ngoại cảnh có được từ nhiều nguồn khác nhau. Sau đó mỗi người sẽ cùng nhau phân tích, đánh giá và phản bác. Cuối cùng sẽ đưa ra kết luận chính xác nhất về sự việc đó.

Kỹ năng phản biện – nhân tố thúc đẩy sự tiến bộ

Tư duy phản biện đóng vai trò như một nhân tố quan trọng để thúc đẩy cá nhân phát triển toàn diện. Thông qua những ví dụ về tư duy phản biện cụ thể con người sẽ nâng cao được sức mạnh về các mặt:

– Khả năng quan sát: không chỉ dừng lại ở tiêu chí nhìn nữa mà còn phải hiểu

– Khả năng tìm tòi: Con người không ngừng đặt ra các câu hỏi như phản biện là gì, vai trò của phản biện, cách rèn luyện kỹ năng phản biện như thế nào, ví dụ về tư duy phản biện … Từ đó họ cố gắng tìm kiếm câu trả lời và đưa ra quyết định đúng đắn cho bản thân.

– Tư duy logic: kết nối các vấn đề từ đó có cái nhìn toàn diện hơn theo nhiều góc độ khác nhau.

– Kỹ năng ra quyết định: Chỉ khi rèn luyện được tư duy phản biện thì việc đưa quyết định mới chính xác, hạn chế tối đa rủi ro.

– Sự tự tin: Chỉ khi con người có kiến thức, có sự tự tin thì mới dám đứng lên thể hiện quan điểm của bản thân mình.

Một vài ví dụ điển hình

Phản biện đúng cách sẽ mang lại thành công

Trên thực tế, dù rằng tư duy phản biện đã được định nghĩa một cách rõ ràng nhưng nhiều người vẫn bị nhầm lẫn. Người ta thường nghĩ đơn giản rằng cứ phản bác có nghĩa là phản biện. Tuy nhiên không phải như vậy.

Tư duy phản biện phải được hình thành trên lập luận, kết quả của tư duy logic chứ không phải đáp án của một vấn đề sai.
Đơn giản có thể lấy ví dụ về tư duy phản biện như sau:

– Bạn A nói: “2×2=6”, bạn B đáp lại: “Sai, 2×2=4”. Khi này không phải là tư duy phản biện.

– Bạn A nói “C là một học sinh học kém”, Bạn B dựa trên quan sát về điểm số cũng như cách phát biểu trong những giờ học và khẳng định “C là học sinh giỏi bởi vì….”. Đây chính là một tư duy phản biện nhưng đồng thời B cũng phải đưa ra những lý lẽ, bằng chứng mà mình quan sát được.

Các kỹ năng phản biện tiêu biểu

– Phân tích: đề cập đến khả năng xem xét một vấn đề gì đó và sau đó có thể hiểu nó có ý nghĩa gì, hoặc nó đại diện cho cái gì.

– Làm sáng tỏ: là khả năng không chỉ trình bày lại thông tin, mà còn thể hiện nó theo một cách dễ hiểu hơn.

– Đánh giá: kỹ năng này liên quan đến nhận xét hoặc phán xét giá trị của một ý kiến.

– Giải thích: tương tự như làm sáng tỏ và đề cập đến khả năng làm rõ thông tin, có thể thêm quan điểm cá nhân về thông tin đó.

– Kết luận: Là khả năng rút ra kết luận dựa trên thông tin được đưa ra.

– Diễn dịch: Là sự thấu hiểu về thông tin.

– Phán xét: Là đánh giá ý tưởng hay một mẩu thông tin.

– Tính khách quan: nhận xét một khách khách quan. Đánh giá ý tưởng một cách công bằng, không thiên vị.

– Giải quyết vấn đề: là một kỹ năng quan trọng bao gồm phân tích một vấn đề, đưa ra giải pháp, thực hiện và sau đó đánh giá kế hoạch đó.

– Suy luận: là khả năng suy nghĩ hợp lý về một câu hỏi hoặc vấn đề.

Qua ví dụ về tư duy phản biện trên đây, Chophongthuy.com hy vọng các bạn đã có cái nhìn toàn diện nhất về kỹ năng năng này.

Nguồn: kyna.vn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.